spot_imgspot_img

Açık alanlarda kenelere dikkat – Son Dakika Haberleri


Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı bir viral enfeksiyon ve kenelerden kişilere geçip ölümle seyredebiliyor. Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İlyas Dökmetaş’ın aktardığına nazaran, Türkiye’de şu an vefat oranı yüzde 2 ila yüzde 5 arasına gerilemiş vaziyette.


Dökmetaş, “Keneler sekiz bacakları olan, önde hortumu olan canlılar. Bu hortumlarını deriye sokuyorlar. Ayakları derinin içinde değil” diye, hekimlerin hortumlarını tutarak vücuttan çıkardığını söylüyor.


Rahatsızlık yazları fazlalaşıyor


Dökmetaş, hastalığın daha oldukca yazları görüldüğünü, kış aylarındaki soğukta kenelerin ağaç kovuklarına çekildiğini, mekan altına gizlendiğini yada belli alanlara giderek ortamdan uzaklaştığını konu alıyor:


“Ahırlarda olabiliyor, hayvanların üstünde ömürlerini devam ettirebiliyor fakat dış ortamda soğuk ortamda mevcut olmuyor ve ortamdan çıkıyor. Ortamın ısınmasıyla birlikte sıcaklıkların 25 derecenin üstüne çıkmasıyla birlikte meydana çıkan keneler, aç olmaları sebebiyle gıda arıyorlar. Keneler kan emerek yaşayan canlılar. Hangi canlıyı bulursa ona tutunuyor ve onun kanını emerek yaşıyor.”

Prof. Dr. İlyas Dökmetaş

[Prof. Dr. İlyas Dökmetaş]


Vücuda iyi mi girer, daha çok hangi bölgelerden tutunabilir?


Dökmetaş, ağaçların ve çalıların üstüne, dış ortama atılan kene yumurtalarının çoğaldığını ve gelecek bir canlıyı beklediğini belirtip şunları söylüyor:


“Keneler zıplamayan, uçmayan yaratıklar fakat ağaç uçlarında, çalılarda mevcut olan keneler çevreden geçen canlının üstüne doğru kendini bırakabilir ve ona tutunabilir yada bir piknik alanında çimenlerin üstüne uzanıp yatarsanız sizin nefesinizi hisseder, canlılığınızı hisseder size doğru gelir. Ya ayaklarınızdan ya saç derinizden ya kolunuzdan bir mekandan vücudunuza doğru girer. Daha oldukca koltuk altı, kasık bölgesi, sırt bölgesi, ense bölgesi, saç bölgesi benzer biçimde alanlara girer.”


Farklı hastalıkları da taşıyabilir


Keneler tutunduğu bölgede acının hissedilmesini engellemiş olan bir enzim salgılıyor. Bu yolla hortumunu canlının insan vücuduna sokarak kanını emebiliyor. Dökmetaş, “Bizzat vücudundaki sıvıları sizin vücudunuza verir” diyor.


Başlangıçta bir pirinç adedi boyutunda olan kenenin zaman içinde bir nohut ebatlarına, bir fasulye yada barbunya ebatlarına erişebileceğini dile getiren Dökmetaş, şunları ekliyor:


“Doyduktan sonrasında şahsını bırakabilir yada o sırada birisi onu çıkarmak isterse hortumu vücutta kalabilir yada kopabilir fakat özü dış ortama atılır. Bu şekliyle şahsen bedeninde mevcut olan onlarca rahatsızlık etkenini, yalnız Kırım Kongo Kanamalı Ateşi değil, farklı hastalıkları da kişilere yada öteki canlılara verir.”


En oldukca kimler riziko aşşagıda?


Dökmetaş, şöyleki açıklıyor:


“Hayvanlarla alakalı olan mesleklerde çalışanlarda daha çok görülüyor. Baytar hekimler benzer biçimde, laboratuvar çalışanları benzer biçimde, silahlı kuvvetler mensupları benzer biçimde, orman işçileri benzer biçimde, piknik alanında çalışanlar yada pikniğe giden insanoğlu benzer biçimde, köyde çalışan hayvancılıkla uğraşan insanoğlu benzer biçimde gruplarda daha çok görünüyor.”

Fotoğraf: AA

[Fotoğraf: AA]


Iyi mi tedbirler alınabilir?


Dökmetaş, kenelerin kıyafetlerin üstünden tutunmasının ve oradan uzun zaman kan emip insan bedeni sıvısını vermesinin muhtemel bir husus olmadığını söylüyor. Tutunabilmesi amacıyla deriyle temas etmesi gerekir diye belirtiyor.


Ormanlık alanlarda pantolon paçalarının çorapların içine sokulmasının birlikte şunları öneriyor:


“Mümkün olmasıyla birlikte dikkatli davranalım, dönüşte insan bedeni kontrollerimizi yapalım. Evlatlarımızın çalıların arasına, ormanlık ortamlarda dolaşmasına oldukca çok müsaade etmeyelim. Daha muntazam alanlarda piknik yapalım. Dönüşte ne olursa olsun insan bedeni kontrollerimizi yapalım. Ulaştıktan sonra ateşiniz, halsizliğiniz genel vaziyette bozukluğumuz, kas eklem ıstırapları benzer biçimde bulgularımız var ise Kırım Kongo Kanamalı Ateşi olabilir, hekime başvuralım.”


Keneyi panikletmek, patlatmak ve hatalı tedbirler


Dökmetaş, “Kene tutunmasından derhal sonrasında yakın bir sıhhat merkezi var ise, hekim, hemşire, sıhhat memuru benzer biçimde bir sıhhat çalışanı var ise ona bildirim yapın. O oldukca kolaylıkla çıkarır keneyi. Oraya gidip o bölgeden onu çıkartmanız, o bölgenin bir içkiyle temizlenmesi yararlı. Başlangıçta kimi zaman kan değerlerine bakılmasında yarar var” diyor.


Keneyi öldürmenin, kenenin üstüne sigara ve içki basmanın ise hatalı bulunduğunu belirtiyor.


Keneyi çıkarmaya çalışırken patlatılması, kanatılması yada kenenin paniklemesi halinde, kenenin insan bedeni sıvılarının daha çok içeriye gireceğini, daha çok mikrop yükü oluşturacağını söylüyor. Daha çok mikrop yükü oluşturması hastalığın daha ağır geçmesi demek.


İnsandan kişiye bulaşabilir


Dökmetaş, büyükbaş hayvanlardan ya da evcil hayvanlardan bulaşabildiği benzer biçimde insandan kişiye da bulaşabileceğini söylüyor:


“Hastalarımızdan hekimlere ve sıhhat çalışanlarına bulaş ve sıhhat çalışanlarının kaybedilmesi, vefatı söz mevzusu. Bundan dolayı hastalığın ileri oldukları mikrop yükünün yüksek oldukları dönemlerde, kanamaların oldukları dönemlerde, damlacık yöntemiyle da solunum yöntemiyle da ten ve mukozalardaki harap olan deri ve deriden geçiş söz mevzusu olabiliyor. Çatlaklardan geçiş söz mevzusu olabiliyor.”


Emareler neler?


Kanama ve ateşle seyreden bir rahatsızlık olduğundan söz eden Dökmetaş, öteki emareleri de sıralıyor:


“Neredeyse hastalarımızın yüzde 90’ında ateş var ve büyük bir oranında da kanama var. Bunun yanısıra baş ıstırabı, bitkinlik, kas eklem ıstırapları, ciltte döküntüler, kimi zaman kanamalar, gene ten bölgesinde olan değişik kanamalar yada idrar yolundan olan kanamalar, kanlı balgam benzer biçimde kanamalar… Bunun yanısıra öksürük, karın ıstırabı, ishal benzer biçimde emareler meydana çıkabiliyor.”


Hastalığın en çok görüldüğü şehirler


Dökmetaş, şöyleki açıklıyor:


“İklim, etraf, öteki faktörlerin de etkisiyle mikroorganizmanın ilk yuvalandığı kenelerin büyük popülasyonlara ulaşmış olduğu ve yayılımın daha çok oldukları bölge başlangıçta Erzincan, Erzurum, Giresun, Sivas, Tokat, Çorum, Gümüşhane, Yozgat benzer biçimde bölgeydi fakat hemen sonra rahatsızlık bütün ülkemize yayıldı. Ancak şu anda gene hastalığın yaygın oldukları daha çok görüldüğü bölgeler bu bahsettiğim şehirler ancak öteki illerde de görülebiliyor.”


Çekince devam ediyor


Dökmetaş, son iki yılda vakalarda artmalar görüldüğünü söylüyor ve çoğalışın kimi zaman sebeplerini sıralıyor:


“Bu çoğalışın birkaç nedeni olabilir. Bir, sıcak geçen yaz ayları. Yağmurlu bir dönem arkasından kuru bir döneme doğru gidiş, yeteri kadar ilaçlamanın olmaması, hayvanlar üstündeki ilaçlamaların yeteri kadar yapılmaması, insanların kimi zaman önlemleri elden bırakması benzer biçimde etmenler olabilir.”

Get in Touch

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

BENZER HABERLER

TAKİP EDİN

0BeğenenlerBeğen
3,373TakipçilerTakip Et
0AboneAbone Ol

SON HABERLER