spot_imgspot_img

Uçaklarda maske takmak ya da takmamak… ‘Gelişmiş havalandırma var ama…’

class=”medyanet-inline-adv”>

ABD ve Avrupa başta olmak suretiyle dünyanın pek fazlaca yerinde pandemi kurallı esniyor. Ilk başlarda ise maske yasakları rafa kalkıyor. Devletimizde de açılmıs havada maske takma zorunluluğu kalktı sadece havalandırması fena olan yerlerde ve mesafe kaidene uyulamayan alanlarda maske takılmasına devam edileceğinin vurgusu yapılmış oldu.

Öte taraftan yerkürede şimdilerde tayyarelerde maske kurallarının kaldırılıp kaldırılmaması mevzusu tartışılıyor.

Hava yolculuğu, sıkı pandemi kurallarını yapmayı gerektiren son duraklardan biri olarak adlandırılıyor. ABD’de, tayyarelerde maske kullanım zorunluluğu 18 Nisan’a kadar uzatıldı. Bu tarihten sonrasında ise hükmün lüzumlu olup olmadığı tekrardan gözden geçirilecek. Danimarka ve İngiltere’de ise kimi zaman havayolu şirketleri, tayyarede maske takma zorunluluğunu askıya aldı.

class=”medyanet-inline-adv”>

İngiltere ve Danimarka’nın beraber Şimal İrlanda, Norveç, Barbados, Meksika, St. Lucia, Bahamalar ve Jamaika da havada maske zorunluluğu olmayan destinasyonlar içinde yer ediniyor.

ABD, İskoçya, İtalya ve Çin başta olmak suretiyle bir hayli ülkede ise tayyarelerde maske takma zorunluluğu devam ediyor. Devletimizde ise kapalı alanlarla, toplu taşımalarda ve tayyarelerde halen maske zorunluluğu söz mevzusu. Tayyarelerde maske kullanımının kalkması mevzusu hemen hemen gelişmede değil.

UZMANLARIN YANI SIRA YOLCULAR DA FİKİR AYRILIĞI YAŞIYOR

Kimi zaman uzmanlar ve yolcular, tayyare kabinlerinin ve havaalanlarının daha dikkatli bir yaklaşım izlemesi icap ettiğini söylüyor.

Bu adlardan biri de Rebecca Kift. 37 yaşına sahip Kift, İngiliz havayolu TUI Airways Limited’in İspanya- Manchester uçuşu amacıyla tayyareye binene kadar maske zorunluluğunun kaldırıldığını bilmiyordu.

Anası kanser hastası olduğundan fazlaca dikkat etmesi ihtiyaç duyulan ve zorunlu kalmadıkça kapalı alanlardan uzak durmaya çalışan Kift, maskesiz uçuş vazifelileri ve çoklukla maskesiz olan yolcularla dolu bir tayyarede dört saat geçirmek mecburiyetinde bırakıldı. Vaziyetten çok rahatsız olan Kift, “Bunun eşitlikçi bulunduğunu düşünmüyorum” diye açıkladı.

DÜNYA GENELİNDE VAKA SAYILARI DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR

Görünmüş olduğu suretiyle tayyarelerde maske takma mevzusu değişik bakış yönlerini barındırıyor. Peki sıhhat uzmanları bu mevzuda ne diyor?

class=”medyanet-inline-adv”>

COVID BİTMEDİ!

Harvard’ın Havacılık Ahali Sıhhati Girişimi direktörü Leonard Marcus, “Covid bitmedi” diyor ve ekliyor:

“BA.2 varyantının maske konusunu iyi mi etkileyeceğini dile getirmek amacıyla hemen hemen çabuk. Sadece güvenilir olduğum bir şey var ki; maske zorunluluğu bir kez kaldırıldığında, ihtimaller içinde bir vaziyette tekrardan zorunlu hale getirmek fazlaca güç olur.”

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul da her ne kadar bitmiş şeklinde davranılsa da pandeminin hemen hemen sona ermediğinin altını çiziyor. “Omicron’un meydana getirdiği hastalığın daha hafifçe geçiyor olması ve hastaneye yatışların azalması bilhassa ABD ve Avrupa’da aşılama oranları, yalıtım vb pandemi kurallarının esnetilmesini bununla beraber getirdi” diyen Ertuğrul, şu tabirlere mekan veriyor:

class=”medyanet-inline-adv”>

“Covid-19 olgun, sıhhatli ve aşılı kişiler amacıyla riziko olmaktan çıktı diyebiliriz fakat riziko topluluğu amacıyla bunu söyleyemiyoruz. Yerküre verilerine bakarsak kısıtlamaların gevşemesi ile salgının tekrardan sürat kazandığını söyleyebiliriz. Covid-19’un şimdi bile bir ahali sıhhati problemi olarak devam ettiğini ve pandeminin yaşamımızdaki mühim sorunlardan biri olmaya devam ettiğinin altını çizmek isterim.

Prof. Dr. Faruk Aydın: Omicron ve BA.2 varyantı artık yerküreye egemen olmuş vaziyette. Bu varyantların daha hafifçe seyrettiğini biliyoruz ancak ölüme niçin olmadığını kimse söylemesi imkansız. Omicron varyantı çıkana kadar yerküre genelinde pandemi kaynaklı vefat sayısı 5 milyona ulaşmıştı. Omicron’un meydana çıkmış olduğu kasım ayından bu yana ise yerkürede 1 milyona yakın insanoğlunun Covid-19 nedeniyle yaşamını kaybettiğini biliyoruz. Sizce Omicron’un öldürücü olmadığını söyleyebilir miyiz?

‘UÇAKLARDA BULAŞI AZALTMANIN EN ETKİLİ YÖNTEMİ MASKE’

Peki tayyarelerde maske takmak virüsten sakınmak amacıyla hakikaten güçlü mi?

Gezi uzmanlarına nazaran evet çok güçlü. Bu yere odaklanan araştırmacılar arasındaki düşünce birliği, hava yolculuğunun çok korunaklı oldukları yönünde olsa da, tayyarelerde pandemi bulaşma emsalleri de var.

class=”medyanet-inline-adv”>

Internasyonal Gezi Tıbbı Derneği’nden Dr. Aisha Khatib, “Sadece bu bulaşların bir çok, tayyarelerde maske kullanma zorunluluğu uygulanmadan ilkin gerçekleşti. Tayyarelerde bulaşı azaltmanın bugüne kadarki en güçlü metodu uçuş esnasında mecburi maske politikası uygulanması olabilir” diyor.

Amerikan Tropikal Tıp ve Sağlık Derneği Başkanı Dr. David Freedman ise maske zorunluğu kalsa bile uçuş esnasında N95 maskesini takmaya devam edeceğini de bilhassa belirtiyor.

KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Faruk Aydın da tayyarelerde maske zorunluluğunun kalkmasını hemen hemen fazlaca çabuk bulanlardan. “Tayyarelerdeki maske takmaya devam edilmeli” diyen Aydın sebebini de şu şekilde açıklıyor:

class=”medyanet-inline-adv”>

Bundan dolayı tayyareler dünyanın farklı memleketlerinden gelen insanların birlikte oldukları, gezi süresince azca da olsa insanların birbirinin solunumuna maruz kalmış olduğu, havalandırma ne kadar iyi olursa olsun yakın çevrenizdeki insanların havaya bıraktığı damlacıkları ne olursa olsun aldığınız bir ortam.

‘OMICRON AVRUPA’YA UÇUŞ YAPANLAR İLE TAŞINDI’

“Tayyarede ya da öteki toplu taşıma araçlarında maske takmak hastalığın yayılmasını engellemiş olan mühim kurallardandır” diyen Bülent Ertuğrul ise mevzuya ayrı bir açıdan bakıyor, “Mesela Omicron varyantı Avrupa’ya devasa yükseklikte olasılıkla teyyareyle seyahat yapanlar tarafınca getirildi. Tayyare ve toplu taşıma esnasında maskesiz olmak virüsün hasta olan fertten hasta olan olmayanlara geçişi manasına gelir ki bu bir salgın esnasında istemediğimiz bir durumdur” ifadelerine mekan veriyor.

UÇAKLARDA GELİŞMİŞ FİLTRELEME SİSTEMLERİ VAR AMA…

Tayyarelerde mevcut olan gelişmiş filtreme sistemleri, havayı her iki ila üç dakikada bir yeniliyor. Bu yüzden, tayyarelerde enfekte olma rizikoyu öteki kapalı alanlardan daha düşük bulunduğunu savunanlar bulunuyor.

Sadece kimi zaman uzmanlara nazaran, enfekte birine yakın oturuyorsanız, havaya yayılan mikrop filtreleme sistemine girmeden ilkin onu soluma rizikoyu ile yüz yüze oluyorsunuz.

“Tayyarelerdeki gelişmiş hava filtreleme sistemleri kafi koruma sağlamaz mı?” diye yönelttiğimiz Bülent Ertuğrul’un bu suale yanıtı çok net: “Hayır sağlamaz! Yanınızda oturan kişi hasta olan ise ortamdaki havalandırma ne kadar iyi olursa olsun maskelerinizi çıkardığınız anda riziko altındasınızdır.”

‘PANDEMİNİN BAŞINDAN BERİ MASKE KONUSUNU ABARTTIK’

Prof. Dr. Bülent Ertuğrul, “Aslına bakarsak pandeminin başından beri maske konusunu birazcık çok mübalağa ettik” diyor ve maskenin ne süre takılıp ne süre çıkarılabileceği konusunu şu şekilde özetliyor:

Başından başlayarak bilimsel veriler bizlere maskenin birileriyle toplumsal iletişime geçeceğimiz süre ya da çok fazla kişinin olduğu ortamlarda (toplu taşıma, konser, tiyatro vb etkinlikler), toplumsal mesafemizi ayarlayamayacağımız kapalı yada açılmıs ortamlarda takılması icap ettiğini fakat tek başına açılmıs yerde olduğumuzda ya da çekirdek yazışma grubumuz arasında (sülale şeklinde) takmanın manalı olmadığını gösterdi.

Günümüzde de bu kaideler geçerli. Kapalı, çok fazla kişinin olduğu ortamlarda maske gerekliliği devam ediyor. Fakat bireysel olarak açılmıs yerde dolaşırken, konut içi çekirdek ilişkilerin oldukları ortamlarda takılmasına lüzum yok.

TOPLU TAŞIMALARDA MASKE HALEN ÇOK ÖNEMLİ

Uçakların beraber toplu taşımalarda da maske takmanın halen çok mühim olduğundan söz eden ve “Toplu taşımalar birbirlerini tanımayan ve hasta olan olup olmadıklarını bilmeyen fertlerin kimi zaman toplumsal mesafeyi ayarlamakta zorlandıkları hem de alamadıkları ortamlar” diyen Ertuğrul, “Bu vaziyette bireysel olarak ben hastalığın bana bulaşabileceğini düşündüğüm ve emniyetli bulmadığım bu çeşit ortamlarda maskemi takmayı seçerim. Böylece kendimi hastalıktan korurum. Bu bir tek Covid-19’dan sakınmak değil hem de öteki bütün üst solunum yolu enfeksiyonlarından sakınmak anlamına da gelir. Ben hasta olan olmadığım süre aileme ve yakınlarıma da rahatsızlık taşımamış ve onları da korumuş olurum. İş kuvveti kaybım olmaz. Bütün bu tarz şeyleri bir maske takarak yapabiliyorsam maske takmaya niye kabul etmeme edeyim?” şeklinde konuşuyor.

Prof. Dr. Faruk Aydın: Taze bir varyantın gelişebileceği mevzusundaki öngörüm şu; Omicron’dan daha süratli bulaşan, daha süratli çoğalan bir varyant gelmediği sürece Omicron’un silinmesi basit olmayacak. Taze gelen varyantın patojenitesi de Omicron’dan daha yüksek olursa ve daha süratli bulaşabilirse pandemi kötüye doğru yolculuk izah edebilir. Bu küçük bir ihtimal içinde olmasına karşın Omicron’dan daha süratli çoğalan ve bulaşan bir varyantın gelme ihtimali düşük görünüyor.

 

Get in Touch

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

BENZER HABERLER

TAKİP EDİN

0BeğenenlerBeğen
3,332TakipçilerTakip Et
0AboneAbone Ol

SON HABERLER