spot_imgspot_img

Koronavirüs kâbus gibi üzerlerine çöküyor… Peki ama neden onlar?

class=”medyanet-inline-adv”>

Pandemi, iki yılı aşkın zamandan beri bütün yerkürede yasal datalara nazaran 450 milyondan çok bireyin hastalığa yakalanmasına ve 6 milyondan çok bireyin de yaşamını kaybetmesine niçin oldu. Rahatsızlık günümüzde de hâlâ yaşamı tehdit etmeye devam ediyor.

Covid-19’un ağır ve ölümcül olmasına yol açan kanıtlanmış riziko etmenleri ileri yaş, adam cinsiyet ve altta yatan hastalıkların bulunması olarak sıralanıyor.  Peki altta malum rastgele bir riziko etmeni olmayan son aşama sıhhatli kimseler Covid-19’a yakalandıktan sonrasında niçin hastalığı ağır geçiriyorlar, ayrıca hayatlarını kaybediyorlar? Bu, pandemi hakkında cevap bekleyen soruların başlangıcında geliyor. 

BU AİLEDE COVID-19’A YAKALANAN HAYATINI KAYBEDİYOR

Rizeli Genç barkı da adı verilen ailesi 15 ayda tam 9 ferdini Covid-19 sebebiyle yitirdi. Hastalığa yakalanma kaygısı duyan ailenin 25 üyesi, 3 ay ilkin aşılarını oldu. Sadece son olarak 36 yaşına sahip Şenay Genç Yalçınkaya’nın da yaşamını kaybetmesi, ailedeki tedirginlik düzeyini bir kat daha artırdı.

class=”medyanet-inline-adv”>

Koronavirüse karşı büyük bir imtihan veren sülale üyeleri, “Aşılarımızı olduk fakat bizde bir sorun mi var? Genlerimiz araştırılsın” çağrısında bulunmuştu. Genç ailesinin çağrıları üstüne devreye giren Sıhhat Bakanlığı’nın sürdürdüğü genetik araştırmada, sülaleden 14 bireyin ‘riskli’ oldukları belirlendi.

— Ardarda yaşanmış olan bu vefatlar üzerinde uzmanlar ne diyor? 

— Sıhhat Bakanlığı iyi mi bir genetik çözümleme yapmış oldu?

— Genetik araştırma, bu ailenin yaşamış olduğu kayıplara son verebilecek mi?

Koronavirüs kâbus gibi üzerlerine çöküyor... Peki ama neden onlar

BAĞIŞIKLIK HÜCRELERİ KORONAYI TANIMIYOR

Korunmalarına ve aşı olmalarına karşın 3-4 kere Covid-19’a yakalanan kimi zaman bireylere hücre medeniyeti yapıldığında T lenfositlerin SARS-CoV-2’ye karşı tesir göstermediğinin saptandığını dikkat çeken Doç. Dr. Umut Savaşçı, Genç ailesinde de olasıca bağışıklık hücreleri ana hücresinin koronavirüsü tanımadığını, dolayısıyla virüsün süratli bir halde vücuda girip pekçok organı tutup ölüme kadar giden sonuçlara niçin olabildiğini söylüyor.

class=”medyanet-inline-adv”>

Savaşçı bu yüzden bu şahıslarda genetik çözümleme yapılmasının yaşamsal ehemmiyet taşıdığını, hücre medeniyeti ile de bağışıklık sisteminin çözümleme ettirilmesi icap ettiğini belirtiyor.

Şahsen etrafında de 3-4 kere korona geçiren hekim arkadaşlarının bulunduğunu dikkat çeken Savaşçı, meydana getirilen hücre medeniyeti kararında bir hekim arkadaşlarının koronavirüse karşı T lenfositlerin çalışmadığını şu demek oluyor ki öteki bir deyişle koronavirüsün T lenfositleri tanımadığının meydana çıktığını söylüyor ve şöyleki devam ediyor: “Bundan dolayı pekçok organ tutulumu yaşayıp fazlaca ağır pandemi saldırıları geçirdi. Bahsi geçen sülale de tıpkı nedenlerden ötürü bu problemi yaşıyor olabilir.”

Sadece bu hücre testleri her insanın yaptıracağı analizler değil, bir tek havadiste bahsi geçen ailedeki benzer biçimde uç emsallerde araştırma yapılması gerekmekte. Savaşçı, bu şekilde bir vaziyette tam izolasyonun sağlanması icap ettiğini zira aşıların bu zamanda kollayıcı olmayabileceğini ve fazladan bir ilaç iyileştirme sürecinin olmadığını belirtiyor.

class=”medyanet-inline-adv”>

Koronavirüsten 9 ferdini kaybeden aileden kötü haber 1 kişi daha pozitif çıktı

Pandemiden 9 ferdini kaybeden sülaleden fena bilgi! 1 şahıs daha olumlu çıktı

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Davet Büke, bu mevzuda meydana getirilen kimi zaman araştırmaların ve bunların neticelerinin mevzuya ışık dokunabilecek özellikte bulunduğunu söylüyor:

“Bunlardan birisi bağışık sistemle ilgilidir. Bağışık sistemde tip I interferon (IFN) isminde olan ve viral enfeksiyonlara karşı koymada ve onların çoğalmasını önlemede fazlaca mühim role haiz bir protein yapılmaktadır. Bu proteinin yapılmasında (IRF7), IRF9 ve Toll-like reseptör3 (TLR3) adlı yapılar rol oynarlar.”

Büke, “Meydana getirilen çalışmalarda ağır Covid-19 hastalığı geçirenlerin yüzde 20’sinde bu etmenler görülen mutasyon karar tip I IFN yapılamamakta ve vücuda, hücreye giren mikrop yok edilemediğinden SARS-CoV2 çoğalmakta, bununla birlikte sitokinlerin fazla oranda açığa çıkması ile rahatsızlık yaşamı tehdit eder bir hale dönüşebilir” diyor.

class=”medyanet-inline-adv”>

Büke, Covid-19’un yaşamı tehdit eder hale gelmesinde rol oynayabilen bir öteki faktörün de vücutta meydana getirilen tip I IFN’a karşı vakit içinde gelişebilen oto-antikorlar bulunduğunu, bu oto-antikorların tip I IFN’u etkisizleştirerek gene yukarıdakine benzeyen ağır ve ölümle sonuçlanabilecek hastalığın gelişmesine yol açtığını belirtiyor ve bu vaziyetin baylarda bayanlara nazaran daha ağır ve sağlam yolculuk gösterdiğinin altını çiziyor.

Büke, son zamanlarda üstünde durulan bir diğer mühim faktörün SARS-CoV-2’nin, ACE-2 reseptörü mevcut olan (akciğerler, kalınca bağırsak, mide, böbrek, karaciğer ve öteki) hücrelere S (spike) proteini aracılığı ile tutunduktan sonrasında onun aktifleştirilip hücre içine doğru girişinde mühim role haiz olan TMPRSS2 isminde olan protein bulunduğunu söylüyor ve bu yapıyı şu sözlerle konu alıyor:

class=”medyanet-inline-adv”>

İnsanlarda bu protein üstünde organik olarak fazlaca çeşitli varyantlar bulunur. İngiltere’de Imperial College’deki bilimsel çalışmada bu varyantın insanların %25’inde bulunabildiği ve Covid-19’un ağır forma dönüşmesini, hastaneye, kalabalık bakıma yatış ihtiyacını ve ayrıca vefatı fazlaca büyük oranda önlemede güçlü olabildiği gösterilmiş. Bu varyant yardımıyla TMPRSS2’nin mikrop S proteinini aktive etmesi mümkün olamıyor. Böylece virüsün çoğalması engellenebiliyor ve hastalığın ağır ve yaşamı tehdit eder hale dönüşümü söz mevzusu olmuyor.

Hücre medeniyeti tam olarak nedir? İsteyen hepimiz yaptırabilir mi?

Hücre kültürünün rutin olarak her Covid-19 olgusuna yapılacak analizler olmadığını önemle dikkat çeken Büke, bu analizin ayrıntılarını bizlerle paylaşıyor.

Mikroplar hücre kültürlerinde ürerler. Gene mikroplar çoğalabilmek ve fonksiyonlarını gösterebilmek amacıyla hücreye ihtiyaç duyarlar. Hücre içine giren virüslere karşı savunmada rol oynayan hücrelerden bir öbürü de T lenfositleridir. Bunlar iki türlüdür. Birisi CD4 T lenfositleridir. Bunlar söz mevzusu virüse karşı antikor oluşumuna destek olmak amacıyla B lenfositleri olarak adlandırılan lenfositleri uyarırlar.Bir öbürü de CD8 T lenfositleridir. Bunlar da direkt hücre içine giren bir virüsü öldürürler, çoğalmasını engellerler. Kimi zaman SARS CoV2 benzer biçimde öteki diğer viral enfeksiyonlarda CD8 T lenfositlerinde rahatsızlık esnasında sayıca azalma olabildiği benzer biçimde, bu olmasa da fonksiyon görmede bozulma olabilir. Bu vaziyet viral enfeksiyonun denetim edilememesi ile sonuçlanabilir. Bu vaziyet şu demek oluyor ki CD8 T lenfosit fonksiyonlarının mevzusu sadece özelleşmiş kimi zaman laboratuvarlarda ve hücre medeniyetleri kullanılarak kimi zaman parametrelerin ölçülmesi ile anlaşılabilir.

Koronaya yakalanan her insanın yaşamını kaybetmiş olduğu bu sülale amacıyla Sıhhat Bakanlığı iyi mi bir genetik çözümleme yapmış oldu? 

Büke, Sıhhat Bakanlığı’nın iyi mi bir çözümleme yapmış olduğu mevzusunda ayrıntılı bir informasyon bulunmadığını sadece genetik analizin olasıca tip I IFN’un yapımında güçlü olan IRF7, IRF9, TLR3 ve öteki tip I IFN imali baskılayan güçlü öteki protein yapılarında doğuştan bağışık sistem hatası karar görülen mutasyonları araştıran çözümlemeler bulunduğunu belirtiyor. 

“Genetik bir çözümleme olmayan sadece immünolojik kontrol olan tip I IFN’a karşı oto antikorların varlığının da araştırılması söz mevzusu olabilir, sadece genetik çözümleme olarak en güçle olası araştırılan TMPRSS2 proteini üstünde “rs 12329760” varyantı’dır. Bu varyantın olmaması hastalığın ağır ve yaşamı tehdit eden türde Covid-19 seyrine niçin olabileceği çalışmalarla vurgulanıyor.” diyen Büke, söz mevzusu bu analizlerin ölümlerin kati sebebini meydana koymada tek başına açıklayıcı olmadığını düşünüyor.

Bu şahıslarda aşı lüzumlu korumayı sağlamıyor mu?

Dr. Büke bu sorumuza şöyleki cevap veriyor: “Enfeksiyon hastalıklarına karşı kullanımda olan bütün aşıların etkinliklerini değerlendirmede aşının uygulanmış olduğu konağın yaşı, altta yatan ve bağışık sistemi üstüne tesir eden rastgele bir hastalığın ya da iyileştirme sürecinin olup olmaması rol oynar. Bu etmenler aşıya cevap oranını etkisinde bırakır. Covid-19 aşılarının da faaliyetleri hem yaş öbekleri hem altta yatan hastalıkların da varlıkları da göz önünde bulundurularak Faz 3 emek harcamaları ile meydana konmuş ve bu sayede Covid-19 aşıları dünyadaki sıhhat otoriteleri tarafınca acil kullanım onayları alınarak kullanıma girdi.

Yukarıda açıklanan IRF7, IRF9, TLR3 ve ayrıca tip I IFN üstüne güçlü protein yapılarında mutasyon varlığı ve tip I IFN’a karşı oto antikor başlangıcı ya da TMPRSS2 proteini üstünde “rs 12329760” varyantının varlığı ya da yokluğu aşıların etkinliğini etkisi altına alan etmenler değildir. Buna rağmen bu faktörlerin saptanması bilhassa bu şekilde şahıslarda Covid-19’a karşı sakınma önlemlerine sıkı sıkıya uyulmasının sağlanması, Covid-19 aşılarının ve yine dozlarının kesin tarzda bu şekilde bireylere yapılarak hastalıktan en çok düzeyde sakınmaya çalışılması ciddidir.” 

Niçin kimi zaman kimseler yine yine Covid-19’a yakalanıyorlar?

Büke, Covid-19 ile hastalığı geçirmenin uzun soluklu bir bağışıklığa niçin olmadığını vurguluyor ve rahatsızlık başladıktan bir zaman sonrasında antikorların oluşmaya başladığını, üçüncü aya doğru antikor düzeylerinin yüksek düzeylere ulaştığını, altıncı aya kadar ise düşme meyilinde bulunduğunu belirtiyor. Bu geçen sürede B hücrelerinin antikor üretimine yardım sağlamakta kimi zaman şahıslarda birazcık daha uzun soluklu işlev gördüğünü ve bu nedenle Covid-19 geçirenlerde bir zaman daha antikor saptanabileceğini kelamlarına ekliyor. 

Eş tarzda Covid-19 aşılarının da hastalığı geçirenlerde oldukları benzer biçimde bir cevap oluşturduğunu ve aralarında kimi zaman değişiklikler olmakla beraber belli bir zaman amacıyla hastalığa karşı koruyabildiğini biliyoruz. Meydana getirilen emekler üç doz mRNA aşısı sonrası bellekli B hücrelerinin daha kuvvetli bir hale geldiğini ve bunun da Omicron benzer biçimde varyanta karşı daha kuvvetli bir koruma sağladığını meydana koydu sadece aşı ile meydana gelen bu vaziyet da uzun soluklu değil. Birazcık daha uzun soluklu ve kuvvetli koruma rahatsızlık geçiren şahıslarda hastalıktan bir zaman sonrasında aşının uygulanması ile sağlanabiliyor.

Büke, hastalığı geçirmenin, tam doz aşı olmanın, ya da rahatsızlık ve sonrasında aşılanmanın uzun soluklu sakınma sağlamadığını, hastalığın tekrardan geçirilmesinin sürpriz olmadığını söylüyor fakat bütün bunların hastalığın ağır ve yaşamı tehdit edecek bir yolculuk göstermesinin ön tarafında devasa yükseklikte oranda kollayıcı bir kalkan özelliğinde bulunduğunu tabir ediyor ve şöyleki konuşuyor:

“Aşılanan ya da hastalığı geçiren bireylerin maske kullanımı, mesafe kaideyi ve sağlık kurallarına dikkat etmemesi de antikor yapımında ve hücresel bağışıklıkta rol oynayan hücrelerin de zaman içinde ortadan kaybolması karar tekrardan hastalığın geçirilmesine davetiye çıkarıyor.

Hastalığın tekrardan atlatılmasında rol oynayan bir öteki unsur de her seferinde bulaştırıcılık özelliği çoğalan varyantlar. İlk meydana çıkan mikrop ile karşılaştırıldığında delta varyantı minimum çok kat daha çok, Omicron varyantı da bulaştırıcılığı Delta varyantınınkinden minimum 2 kat daha fazladır. Gene altta yatan ve bağışıklık sistemi etkisi altına alan türde hastalığı olan ya da bu türden iyileştirme meydan şahıslarda de tekrardan Covid-19 gelişme sürekliliği yüksektir. Bundan dolayı bilhassa de bu çeşit riziko öbeğindeki şahıslarda dördüncü doz aşı tavsiyeleri ve uygulamaları söz mevzusudur.”

‘Korona değil’ demeyin mutlaka test yaptırın

‘Korona değil’ demeyin ne olursa olsun kontrol yaptırın

Covid-19’u semptomatik ve asemptomatik geçirmek de genetik husus ile ilişkili midir? 

Büke, meydana getirilen çalışmalarda IRF7, IRF9, TLR3 ve öteki tip I IFN imali üstüne güçlü protein yapılarında doğuştan yanılgı karar mutasyon varlığı ve gene tip I IFN’a karşı oto antikor varlığının semptomatik ve asemptomatik olgularda araştırıldığını ve asemptomatik olgularda bu çeşit değişiklikler görülmediğini dile getiriyor.

Koronavirüs kâbus gibi üzerlerine çöküyor... Peki ama neden onlar

14 AYDIR KARANTİNADA, TESTİ SÜREKLİ POZİTİF

Bir öteki garip vaka da İstanbul’da yaşayan 56 yaşına sahip Muzaffer Kayasan’ın başına geldi. Lösemi hastası olan Kayasan, 14 ay süresince 80 kez Covid analizi yaptırdı ve her seferinde ” olumlu” karar ile karşılaştı. 

Belirli mesafelerle hastanede iyileştirme gören Kayasan’ın evladı ve eşi yanında kaldı fakat onları analizi hep olumsuz çıktı. Covid-19 belirtileri yok fakat analizi devamlı olumlu. Bu vaziyet iyi mi açıklanabilir?

14 aydır karantinada, 80inci testi de pozitif çıktı Muzaffer Kayasan: Beynim artık her gün bana Muzaffer bugün öleceksin diyor

14 aydır karantinada, 80’inci analizi de olumlu çıktı! Muzaffer Kayasan: Beynim artık her gün bana ‘Muzaffer bugün öleceksin’ diyor

Covid-19 kalıntıları şimdi bile insan vücudunda ise bulaştırıcılığı söz mevzusu mu? 

Büke, virüsün bulaştırıcı olup olmadığının PCR analizi ile saptamanın mümkün olmadığını, bunun amacıyla alınan örneklerden medeniyet yaparak virüsün hücre kültüründe üreyip üremediğini incelemek icap ettiğini zira hücre kültüründe üreyen virüsün canlılığından sadece o vakit söz edebileceğini belirtiyor. Kronik hastalığı olan, bilhassa de bağışıklık sistemini baskılayan hastalığı mevcut olan ya da bu türden ilaçları kullananlarda bulaştırıcılık süresinin uzayabileceğini belirtiyor ve devam ediyor:

“Rastgele bir riziko etmeni olmayan bir bireyde bugün amacıyla bulaştırıcılığın 10’uncu ya da 12’inci günden sonrasında kalmadığı kabul edilir. Laboratuvar koşullarında meydana getirilen bir çalışmanın kararına nazaran SARS-CoV-2’nin minik bir parçasının koparak solunum yolu hücresi içine içinde olabileceği ve bunun virüsün çoğalmasına ve rahatsızlık gelişimine niçin olmayacağı saptandı. Bu vaziyet hücre içine içinde olan virüsün minik bir parçasının SARS-CoV2’nin PCR analizi ile araştırılan proteinlerinden rastgele birini içeren bir yapısını içeriyor ise analizin olumlu çıkmasına niçin olabilir. Sadece bu vaziyetin hastalığa ya da virüsün bulaştırıcılığı anlamına gelmediği de vurgulanıyor. Bu laboratuvar araştırması tek bir merkezde saptanan bir veri olduğundan bunun taze emekler ile meydana konulmasına gerekseme var.”

Get in Touch

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

BENZER HABERLER

TAKİP EDİN

0BeğenenlerBeğen
3,373TakipçilerTakip Et
0AboneAbone Ol

SON HABERLER