spot_imgspot_img

ABD’de enflasyon ve durgunluk endişesi

Covid-19 salgınının etkilerine ilave olarak jeopolitik risklerin de fazlalaşmasıyla yükselişe geçen petrol ve doğalgaz tutarları, yerküre genelinde tüketicilerin bütçesinde enerji masraflarının payını artırmaya devam ediyor.

ABD’de ekonomik toparlanmanın peşinden parasal teşviklerin etkisiyle gelen kuvvetli tüketen toplum talebine rağmen arzda yaşanmış olan sorun, şimdiye kadar fiyat artışlarının en temel sebebi olarak gösterilirken, Rusya-Ukrayna savaşıyla çoğalan enerji ve emtia tutarları enflasyondaki hızlanışın taze mesulu olarak da öne çıkıyor.

Ülkede savaşın da etkisiyle çoğalan enerji maliyetleri, besin fiyatlarıyla beraber 41 senenin zirvesine çıkan enflasyonun itici güçlerinden biri olmaya ve Amerikalıların bütçesine ziyan vermeye devam ediyor.

YILLIK ENFLASYON YÜZDE 8’İ AŞTI

ABD Emek verme Bakanlığı’nın son verilerine bakılırsa, ülkede Tüketen toplum Fiyat Endeksi (TÜFE) martta aylık bazda yüzde 1,2 ve senelik bazda yüzde 8,5 arttı.

Ülkede geçen ay yüzde 8’in üstüne çıkan enflasyon, Aralık 1981’den bu yana kaydedilen en büyük artışı gösterdi.

Bu zamanda benzin, barınma ve besin endekslerindeki artmalar tüketen toplum fiyatlarındaki yükselişte güçlü oldu.

Enflasyon raporunda, bilhassa enerji kalemlerindeki çift haneli artışlar dikkati çekti.

SAVAŞIN ETKİSİYLE BENZİN FİYATLARINDAKİ ARTIŞ YÜZDE 50’YE YAKLAŞTI

Söz mevzusu dönemde enerji endeksi aylık bazda yüzde 11 artarken, senelik bazda yüzde 32 terfi etti.

Enerjinin alt kalemlerine bakıldığında, benzin tutarları aylık bazda yüzde 18,3 ve senelik bazda ise yüzde 48 arttı. Yakıt (akaryakıt) fiyatlarındaki artma ise aylık yüzde 22,3 ve senelik yüzde 70,1’i buldu.

Aynı da diyebileceğimiz benzer dönemde elektrik tutarları aylık yüzde 2,2 ve senelik yüzde 11,1 arttı. Doğalgaz fiyatı da martta aylık bazda yüzde 0,6 ve senelik bazda yüzde 21,6 artış kaydetti.

Rusya-Ukrayna savaşı, petrol fiyatlarını 100 doların üstüne çıkarırken, yerküre genelinde oldukları şeklinde ABD’de de ulaşımdan besine pek oldukça sektörü etkiledi.

Dünyanın en oldukça benzin tüketilen memleketi ABD’de, çoğalan petrol fiyatlarının etkisiyle benzinin damacana fiyatı martta 4,33 dolarla bütün zamanların en yüksek düzeyine ulaştı.

MARKET SEPETİNDEKİ TÜM TEMEL GIDA ÜRÜNLERİNİN FİYATI ARTTI

Enerji maliyetlerindeki çoğalışın birlikte yüksek besin tutarları da bu zamanda Amerikalı ailelerin hayat maliyetini artıran unsurlardan biri oldu.

Enflasyon raporunda, besin endeksindeki artma, martta aylık bazda yüzde 1 ve senelik bazda yüzde 8,8’i buldu. Bu zamanda tahıl ve unlu mamuller, kırmızı ve beyaz et, balık, yumurta, süt yapıtları, meyve ve sebze şeklinde market sepetindeki temel besin ürünlerinin fiyatında artma kayıp edildi.

Amerikalıların barınma maliyeti de martta aylık yüzde 0,5 ve senelik yüzde 5 arttı.

ENFLASYON YÜKSELDİKÇE FED’İN ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR

Amerikalıların alım kuvveti yükselen enflasyon ile ziyan görürken, Beyaz Saray, fiyat artışlarının nedeni olarak “Rusya-Ukrayna savaşı ile Covid-19 salgınına” im etti.

Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, enflasyon verisinin söylenmesi evveli mart ayı enflasyonunun “muhteşem” bir halde yüksek gelmesini beklediklerini belirtmişti. Psaki, Rusya-Ukrayna savaşının fiyatlar üstündeki tesirini “Putin’in fiyat artması” olarak tanımlayarak, mart enflasyonunun yüksek gelmesinin sebebinin “Putin’in fiyat artmaları” bulunduğunu söylemişti.

ABD Başkanı Joe Biden da ABD’deki yüksek enflasyonun sebebini Rusya’nın Ukrayna’ya açmış olduğu muharebeye bağladı.

ABD’de 41 senenin zirvesine çıkan enflasyon, nema oranlarının daha saldırgan bir halde artırılmasına amacına yönelik Fed’in üstündeki baskıyı da güçlendirdi. Fed, 3 yıl aradan sonrasında martta 25 baz (temel) puanlık nema artırımına giderken, piyasalarda dikkatler Fed’in mayıs ayı toplantısına çevrildi.

“ENFLASYON, TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA GÜCÜNÜ TÜKETİYOR”

Loyola Marymount Üniversitesi Finans ve Iktisat Profesörü Sung Won Sohn, fiyat artışlarının “zirveye ulaştığını” umduğunu söylemiş oldu.

Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısından sonrasında benzin fiyatlarının şubatta yüzde 18,3 arttığına im eden Sohn, Ukrayna’daki savaşın emtia fiyatlarını etkilemeye devam ettiğini altını çizdi.

Sohn, yüksek maliyetlerin daha yüksek işçilik maliyetlerine dönüşeceğini belirterek, “Ücret-fiyat sarmalı kök salıyor. Tüketiciler, yüksek fiyatlar ile düşen gerçek ücret içinde sıkışıp kalıyor” diye açıkladı.

Bir resesyon olası olmasa da ihtimalinin arttığını dikkat çeken Sohn, “Enflasyon, tüketicilerin satın alma enerjisini bitiriyor. Tüketen toplum giderleri ekonominin yüzde 70’inden fazlasını oluşturduğundan tüketen toplum harcamalarında düşüş ekonomiye büyük bir darbe indirecektir” ifadesini kullandı.

Sohn, Fed’in enflasyonu denetim altına almak amacıyla gerekeni yapacağını belirterek, haziran ve temmuz aylarında yapılacak toplantıların her birinde nema oranlarının yarım puan artmasının olası bulunduğunu kaydetti.

Sohn, “Gün tekerrür ederse Fed’in nema oranlarını devasa yükseklikte ve süratli yükseltmesi resesyona sebep olabilir” diye açıkladı.

MAYISTA 50 BAZ PUANLIK FAİZ ARTIŞI OLASILIĞI ARTIYOR

Moody’s Analytics Kıdemli Ekonomisti Ryan Sweet de mart ayına ilişkin enflasyon verisinin mayısta nema oranında 50 baz (temel) puanlık artma ihtimalini artırdığını söylemiş oldu.

Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının global enerji fiyatlarının sıçramasına niçin bulunduğunu hatırlatan Sweet, enerji kaleminin mart ayında TÜFE’deki çoğalışa dayanak sağladığını aktardı.

Sweet, enerji ve besin fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE’deki çoğalışın ise son birkaç aya kıyasla daha zayıf bulunduğunu sadece bunun Fed’e rastgele bir koruma sağlamayacağını açıkladı.

Mart ayı enflasyonunun doruk bulunduğunu ve enflasyon oranının bundan sonrasında aşamalı olarak ılımlı hale geleceğini tahmin ettiklerini transfer eden Sweet, sadece enflasyondaki makul seviyenin evvelinde beklenenden daha aşamalı bulunduğunu ve bunun da Fed’i “alarmda” tutacağını söylemiş oldu.

“YÜZDE 8,5’LİK ENFLASYONDAN DÜŞÜŞÜN HIZLI OLMASI PEK OLASI DEĞİL”

ING Internasyonal Başekonomisti James Knightley ise çekirdek enflasyonun daha zayıf olduğuna dikkati çekerek, bunun enflasyon baskılarının zirveye ulaştığının bir imi olarak görülmesiyle tahvil piyasası amacıyla bir rahatlama sağladığını kaydetti.

Mayısta senelik enflasyonda ufak bir çoğalışın daha mümkün bulunduğunu dikkat çeken Knightley, TÜFE’deki zirvenin yakın bulunduğunu umduklarını açıkladı.

Knightley, Rusya-Ukrayna savaşına bağlı belirsizlikler, bunun emtia fiyatlarını iyi mi etkileyeceği ve Covid-19 karantinasına bağlı Çin’den gelen bilgilerin hazırlık zincirleri amacıyla büyük problemler yaratmaya devam ettiğini aktardı.

Yüzde 8,5’lik enflasyondan düşüşün süratli olmasının pek ihtimaller içinde olmadığına im eden Knightley, Fed’in enflasyonu denetim altına almak amacıyla saldırgan davranacağını, mayıs, haziran ve temmuz toplantılarında nema oranını 50 baz (temel) puan artırmasını beklediklerini kaydetti.

Get in Touch

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

BENZER HABERLER

TAKİP EDİN

0BeğenenlerBeğen
3,373TakipçilerTakip Et
0AboneAbone Ol

SON HABERLER